Τι Είναι η Νευροψυχολογία;

Η νευροψυχολογία είναι ένας κλάδος της ψυχολογίας που ασχολείται με την σχέση ανάμεσα του εγκέφαλο και της συμπεριφοράς, ιδικά μετά από κάποιο είδος σωματικής βλάβης στον εγκέφαλο. Η χρήση των ψυχολογικών τεστ και τεχνικές αξιολόγησης, εφαρμόζονται για τη διάγνωση συγκεκριμένα γνωστικών και συμπεριφορικών ελλειμμάτων. Αφορά την αποκατάσταση των ατόμων που έχουν υποστεί ασθένεια ή κακώσεις στον εγκέφαλο, η οποία έχει προκαλέσει νευρογνωστικά προβλήματα. Ο νευροψυχολόγος φέρει μια ψυχολογική άποψη στη θεραπεία, βοηθώντας να κατανοήσουμε πώς η ασθένεια ή η κάκωση μπορεί να επηρεάσει και να επηρεαστεί από ψυχολογικούς παράγοντες.

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις

Υπάρχουν πολλές παθήσεις και διαταραχές που μπορεί να επηρεάσουν τον εγκέφαλο. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα εγκεφαλικά επεισόδια, ήπιες ή τραυματικές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις απο πτώσεις, αθλητικά και τροχαία ατυχήματα κλπ., όγκους στον εγκέφαλο, και άλλες νευροεκφυλιστικές νόσους όπως Πάρκινσονς, Αλτσχάιμερ, Αγγειακή άνοια, και Κατά Πλάκας Σκλήρυνση.

Όταν κάποιος έχει υποστεί ένα τραυματισμό στον εγκέφαλο, η λειτουργία των νευρώνων ή των λοβών του εγκεφάλου μπορεί να επηρεαστεί, κάνοντας το δύσκολο να μεταφέρουν τα μηνύματα που λένε στον εγκέφαλο τι να κάνει. Ένας τέτοιος τραυματισμός μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που ένα άτομο σκέφτεται, ενεργεί, αισθάνεται, και κινεί το σώμα του. Η εγκεφαλική κάκωση μπορεί επίσης να αλλάξει τις πολύπλοκες εσωτερικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, πίεση του αίματος, και ο έλεγχος του εντέρου και της ουροδόχου κύστης. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να είναι προσωρινές ή μόνιμες, ανάλογα με την περίπτωση του κάθε ασθενείς.

Τραυματισμό του Νωτιαίου Μυελού

Η κάκωση του Νωτιαίου Μυελού είναι μια βλάβη που προκαλείται στα νεύρα του νωτιαίου μυελού και έχει σαν αποτέλεσμα την απώλεια του ελέγχου της κίνησης και της αισθητικότητας κάτω από το επίπεδο του τραυματισμού. Γενικά όσο πιο ψηλά στην σπονδυληκή στήλη βρίσκεται η κάκωση, τόσο μεγαλύτερα προβλήματα έχει να αντιμετωπίσει ο ασθενής. Συχνές αιτίες της ζημίας είναι τραύμα (αυτοκινητιστικό ατύχημα, πυροβολισμό, πτώσεις, κ.λπ.) ή ασθένεια (πολιομυελίτιδα, δισχιδής ράχη, αταξία Friedreich, κλπ.)

Δεν είναι απαραίτητο να είναι εντελώς κομμένος ο νωτιαίος μυελός για να προκύψει απώλεια της λειτουργίας του σώματος. Στα περισσότερα άτομα με κάκωση νωτιαίου μυελού, ο νωτιαίος μυελός είναι άθικτος, όμως η ζημιά που έχει υποστεί οδηγεί σε απώλεια της λειτουργίας. Η κάκωση του Νωτιαίου Μυελού είναι πολύ διαφορετική από κακώσεις της σπονδυλικής στήλης, όπως η ρήξη δίσκους, σπονδυλική στένωση ή την πίεση κάποιου νεύρου.

Οι επιπτώσεις της κάκωσης του Νωτιαίου Μυελού εξαρτώνται από τον τύπο της ζημίας και το ύψος της ζημίας. Η κάκωσης μπορούν να χωριστούν σε δύο είδη ζημίας: Πλήρεις και Μερική μορφή.

Πλήρης ζημία σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία λειτουργία κάτω από το επίπεδο του τραυματισμού. Δεν υπάρχει αίσθηση ούτε εθελοντικές κινήσεις. Δεν επιτρέπετε η μεταφορά κανενός μηνύματος από τον εγκέφαλο προς το μέρος του σώματος κάτω από το επίπεδο της βλάβης. Και οι δύο πλευρές του σώματος επηρεάζονται εξίσου.

Μερική ζημία σημαίνει ότι υπάρχει κάποια λειτουργία κάτω από επίπεδο της ζημίας. Ένα άτομο με μερική βλάβη μπορεί να είναι σε θέση να μετακινεί ένα άκρο περισσότερο από το άλλο, να αισθάνεται μέρη του σώματος που δεν μπορεί να μετακινήσει, ή μπορεί να έχει περισσότερη λειτουργία στη μια πλευρά του σώματος του από την άλλη.

Πώς Μπορούμε να Βοηθήσουμε

Η νευροψυχολογική αξιολόγηση μπορεί να είναι πολύ σημαντική όταν προσπαθούμε να καταλάβουμε στην εξερεύνηση και κατανόηση ποιες πράξεις του εγκεφάλου παραμένουν άθικτα και ποιες είναι διαταραγμένες. Μια αποτελεσματική αξιολόγηση μπορεί να σας δώσει πληροφορίες για το πώς η κάκωση ή η ασθένεια επηρεάζουν της σκέψης και συμπεριφοράς του ασθενή. Μπορεί να επικεντρωθεί στις εργασίες του; Για πόσο χρονικό διάστημα και υπό ποιες προϋποθέσεις; Κάνει διαφορά αν η πληροφορίες είναι προφορικές ή μη λεκτικές; Πολλές φορές οι νευρολογικές και ιατρικές εξετάσεις, ακόμη και η αξονική τομογραφία και η μαγνητική τομογραφία, δεν μπορούν να μας απαντήσουν αυτές τις ερωτήσεις.

Η νευροψυχολογική αξιολόγηση μπορεί να είναι απαραίτητη για να καθορίσουμε αν ένα άτομο έχει υποστεί μια κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ιδιαίτερα στην περίπτωση ήπιου τραυματισμού του εγκεφάλου, που δεν φαίνονται να υπάρχουν εξωτερικά τραύματα και οι συνέπειες της ζημίας μπορεί να είναι διακριτικές και εύκολα συγχύζονται με άλλους παράγοντες, όπως το στρες, τα φάρμακα, ή κατάθλιψη.

Πολλές ερωτήσεις μπορούν να απαντηθούν από μια νευροψυχολογική αξιολόγηση. Είναι το άτομο που τραυματίστηκε ικανό να μείνει μόνο του; Μπορεί να οδηγεί ή να διαχειρίζεται τα χρήματα του; Μπορεί να ζήσει ανεξάρτητα ή μήπως χρειάζονται βοήθεια; Πότε είναι δυνατό να επιστρέψουν στο χώρο εργασίας τους ή στα μαθήματα τους; Τι είδους θεραπευτικής αγωγής θα χρειαστούν; Οι νευροψυχολογικές αξιολογήσεις είναι επίσης σημαντικές για την παρακολούθηση της ανάρρωσης και την αποτελεσματικότητας της αποκατάστασης.

Πληροφορίες για Άτομα που Παρέχουν Περίθαλψη

Τα μέλη της οικογένειας και τα άτομα που φροντίζουν αυτούς που πάσχουν από εγκεφαλική κάκωση ή τραυματισμό του νωτιαίου μυελόυ έχουν ένα πολύ δύσκολο έργο μπροστά τους. Ενώ μπορεί να το βλέπετε σαν απλά να φροντίζεται το αγαπημένο σας άτομο, καθώς περνούν οι μήνες, ή ακόμη και τα χρόνια, το να προσφέρεται φροντίδα και περίθαλψη μπορεί να σας επηρεάσει και εσάς και την οικογένεια συνολικά, συναισθηματικά, σωματικά, και οικονομικά.

Για μερικά άτομα, το να παρέχουν περίθαλψη γίνεται σιγά σιγά με την πάροδο του χρόνου. Για άλλους, μπορεί να συμβεί από την μία μέρα στην άλλη. Αυτό μπορεί να σημαίνει την παροχή βασικής βοήθειας, όπως τα ψώνια ή να βοηθήσουν με τα ιατρικά ραντεβού, ή να συμμετέχουν περισσότερο με τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, όπως το μπάνιο, η τροφοδότηση, το ντύσιμο, και ούτω καθεξής.

Οι άνθρωποι με γνωστικές δυσκολίες, όπως άτομα με εγκεφαλικές κακώσεις, μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολίες με την επικοινωνία, τη λογική, τη μνήμη, την αντίληψη, να είναι παρορμητική, να έχουν κακή κρίση, έμμονες ιδέες (πχ την καθήλωση ή επανάληψη συγκεκριμένης εργασίας), και να συμπεριφέρονται με επιθετικότητα. Όπως κάθε διαταραχή, θα έχουν καλές και κακές μέρες. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι είναι η νόσος που προκαλεί αυτές τις συμπεριφορές και όχι το άτομο.

Οι άνθρωποι με κάκωση του νωτιαίου μυελού αντιμετωπίζουν προκλήσεις που δεν είχαν πριν τον τραυματισμό τους. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να γίνει είναι η προετοιμασία του σπιτιού για να είναι προσβάσιμη σε χρήστες αναπηρικής καρέκλας ή άτομο με περιορισμένη κινητικότητα. Υπάρχουν επίσης και άλλα ζητήματα, όπως οι έλεγχοι του δέρματος για κατακλίσεις, υποβοήθηση και εκπαίδευση λειτουργιών απέκκρισης εντέρου και ουροδόχου κύστης, ακόμη και αναπνευστική φροντίδα.

Ενώ είναι σημαντικό να φροντίζεται το αγαπημένο σας πρόσωπο, είναι ακόμη περισσότερο σημαντικό να φροντίζετε τον εαυτό σας. Η εξάντληση μπορεί να συμβεί γρήγορα και είναι απαραίτητο να διατηρήσετε την υγεία σας. Αγνοώντας τα σημάδια του στρες και της εξάντλησης μπορεί να σας οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας και κατάθλιψη.

Ένας υγιές, ισορροπημένος τρόπος ζωής μπορεί να σας βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό όταν παρέχεται περίθαλψη. Να κοιμάστε αρκετά, να διατηρήσετε μια καλή, ισορροπημένη και θρεπτική διατροφή, να ζητάτε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε, να γυμνάζεστε, να κάνετε χρόνο να περνάτε με τους φίλους και την οικογένεια σας, να παίρνεται κάποιο χρόνο για τον εαυτό σας, να κάνετε κάτι που σας αρέσει (πχ ένα ζεστό μπάνιο, να διαβάζεται ένα βιβλίο, να δείτε μια ταινία, κλπ), να ζητάτε συναισθηματική υποστήριξη από τους φίλους, την οικογένεια, ή έναν επαγγελματία.

Changing Perspectives. Reclaiming Yourself.