Σύμφωνα με  το Αγγλικό Ινστιτούτο Δυσλεξίας η δυσλεξία είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία, μια οργανωτική ανικανότητα που χειροτερεύει την γραφική επιδεξιότητα, το μικρό όριο μνήμης και αντίληψης και έτσι προκαλεί δυσκολίες στην ανάγνωση, στην ορθογραφία και μερικές φορές στην αριθμητική. Συνέπεια της δυσλεξίας μπορεί να είναι μια απλή δυσκολία στα προαναφερόμενα, μέχρι και πλήρης αναλφαβητισμός.

Η δυσλεξία έχει διάφορες μορφές αλλά μπορεί να χωριστεί σε δυο μεγάλες κατηγορίες:

 Α) στην Ειδική Εξελικτική Δυσλεξία  η οποία είναι εκ γενετής και χωρίζεται στην οπτική και ακουστική δυσλεξία.

Τα παιδιά με οπτική δυσλεξία δυσκολεύονται να μαθαίνουν  μέσω οπτικής λειτουργίας  (πχ δυσκολεύονται να διακρίνουν σύνθετα σχέδια ).

Τα παιδιά με ακουστική δυσλεξία έχουν πρόβλημα στο να διακρίνουν ηχητικές ομοιότητες ή διαφορές, ή στο να συνθέσουν ήχους σε λέξεις.

Η διάκριση μεταξύ αυτών των δυο τύπων δυσλεξίας δεν είναι εύκολη και συνήθως στα δυσλεξικά παιδιά παρατηρούνται και οι δυο τύποι (η λεγόμενη μεικτή δυσλεξία).

Να σημειωθεί ότι η ειδική εξελικτική δυσλεξία

  • Δεν δημιουργείται ξαφνικά
  • Δεν εμφανίζεται μετά από χρόνια
  • Άλλες φορές είναι κληρονομική
  • Άλλες φορές είναι αποτέλεσμα κάποιου προβλήματος κατά τη διάρκεια της κύησης ή του τοκετού.

Β) στην Επίκτητη Δυσλεξία κατά την οποία ένα παιδί έχει αποκτήσει πλήρως την ανάγνωση, γραφή και ορθογραφία αλλά λόγω κάποιου  εγκεφαλικού τραυματισμού ή βλάβης μειώθηκαν ή χάθηκαν οι λειτουργίες αυτές.

Η επίκτητη δυσλεξία χωρίζεται σε τρεις διαφορετικούς τύπους:

  • σοβαρή ανικανότητα στην κατανόηση προφορικού και γραπτού λoγου, και μια δυσκολία στην ορθογραφία,
  • ανικανότητα στην ανάγνωση και γραφή,
  • ανικανότητα στην ανάγνωση αλλά όχι τόσο στην γραφή.

Συμπτώματα

Ανάγνωση:  Τα βασικότερα συμπτώματα στην ανάγνωση είναι:

  •  Παράλειψη, πρόσθεση, αντικατάσταση, αντιμετάθεση γραμμάτων ή και λέξεων.
  •  Ανάγνωση αργή, με δισταγμό, με συλλαβισμό χωρίς νόημα, χωρίς ροή.
  •  Ελλιπής κατανόηση του κειμένου.
  •  Χάσιμο της σειράς στο βιβλίο.

Παραδείγματα:

Διαβάζει ένα μέρος της λέξης και την μαντεύει,  όμορφος αντί όροφος

Αλλάζει τη σειρά γραμμάτων ή συλλαβών, τος αντί στο, φασάρι αντί σαφάρι

Μπερδεύει γράμματα που μοιάζουν οπτικά, βάρος αντί φάρος

  Γραφή:  Τα βασικότερα συμπτώματα στην γραφή είναι:

  • Πολλά ορθογραφικά λάθη, ακόμη και σε λέξεις που έχουν διδαχθεί συστηματικά.
  • Παραλείψεις, προσθέσεις, αντιμεταθέσεις, αντικαταστάσεις γραμμάτων, συλλαβών ή λέξεων.
  • Καθρεφτική γραφή.
  • Κακογραφία, ακαταστασία, μουντζούρες στο γραπτό, αδικαιολόγητα κενά, κατάργηση των διαστημάτων μεταξύ λέξεων, απουσία σημείων στίξης, απουσία κεφαλαίων ή παρεμβολή τους ανάμεσα στα μικρά.

Μαρία Περδικογιάννη